Het tweede deel van de avond sprak er iemand van ‘Ons Pardon ’ uit Wageningen. Een zeer inspirerend verhaal over een burgerinitiatief uit vele lagen van de bevolking. Door steun van uiteindelijk meer dan 1000 particuliere donateurs, woningcorporaties, winkels en 75 vrijwilligers wisten zij voor en door 150 uitgeprocedeerde asielzoekers een huis en sociale activiteiten te organiseren. En niet voor niets: 23 van hen kregen een verblijfsvergunning en 108 van hen mogen na het generaal pardon toch in Nederland blijven. 

De 2^e voorwaarde was dat je niet voor langer dan 1 maand veroordeeld mocht zijn. Dit zal voor sommige mensen ‘redelijk’ klinken. Maar er zijn asielzoekers veroordeelt voor het zich vals legitimeren. Tja wat moet je dan! Natuurlijk zijn er ook veroordelingen voor diefstal: als je bent uitgeprocedeerd wordt je zonder cent op zak op straat gezet. Wie honger heeft mocht toch een brood stelen? Maar ook voor deze mensen geen pardon.

Dan is er een groep mensen door het IND ingedeeld als 1F-er dwz. oorlogsmisdadiger. Dat klinkt heel eng, maar deze zaken liggen vaak veel genuanceerder. Onder deze groep zijn vooral veel Afghanen. Ook voor hen: geen Pardon.     

De laatste voorwaarde is, dat je maximaal 1 keer een valse identiteit hebt opgegeven. Ofterwijl je krijgt nu één kans om je echte gegevens door te geven. Voor zover bekend zijn hier geen mensen op afgewezen.

De IND heeft er bewust voor gekozen, geen schriftelijke afwijzingen te sturen. Op deze manier is er volgens hen geen sprake van een procedure, en kan er dus ook geen bezwaar gemaakt worden. De enige manier om erachter te komen of iemand volgens de IND buiten het pardon valt is door hen te bellen. Daarbij geven zij vervolgens weinig informatie over waarom iemand is afgewezen. Er moet nu door de rechter beslist worden of bezwaar maken toch mogelijk wordt.

Op dit moment hebben van de 32.000 ‘kanshebbers’ 27.500 een aanbod gehad. (zij mogen blijven) 5.000 mensen zijn afgewezen. In Nijmegen verblijven ongeveer 300 mensen die in aanmerking komen voor het generaal pardon. Van de 197 cliënten van het SUN hebben 135 mensen een aanbod gehad. 55 mensen werden afgewezen waarvan 37 wegens onderbroken verblijf in Nederland (of gebrek aan bewijs van het tegendeel). Landelijk is zo’n 15% afgewezen bij het Sun is dat 28%. Dit verschil is te verklaren doordat veel cliënten van het SUN al ‘illegaal’ in Nederland waren.

Ook nadat mensen eindelijk een verblijfsvergunning hebben gekregen zijn voor hen de problemen nog niet opgelost. Met name de grote bureaucratische molen vormt weer eens een probleem. Zo zijn er veel problemen met de adressering van de IND brieven, de uitgifte van verblijfspasjes , het burgerservicenummer, de inschrijving in het bevolkingsregister en hierop volgend de inschrijving bij het CWI en de woningcorporaties.

Om er even een paar problemen uit te lichten: Tussen het moment dat mensen een pasje krijgen en de ingangzetting van een uitkering zitten nu 4 tot 5 maanden. Ook op huisvesting moet men lang wachten Voor urgentiegevallen duurt dit tot 6 maanden voor de gewone gevallen tot een jaar. Ondertussen blijven mensen afhankelijk van noodhulp.

Mensen leven al meer dan 6 jaar –en velen veel langer- naar het moment dat ze een verblijfsvergunning krijgen toe. Zij hebben al die tijd in onzekerheid geleefd en willen nu eindelijk beginnen een volwaardig bestaan op te bouwen.

Het Nederlandse asielbeleid plaatst mensen zorgvuldig buiten de maatschappij, zij zitten in AZC’s en moeten vaak van het ene azc naar het andere verhuizen. Bovendien mochten zij niet werken of een opleiding volgen. Hierdoor missen zij vaak sociale contacten en hebben ze een gebrekkige kennis van de Nederlandse taal en gewoonten. Voor hen is er nog een lange weg te gaan voor zij zich eindelijk thuis zullen voelen. Wil jij hierbij helpen? Vluchtelingenwerk Nijmegen is op zoek naar vrijwilligers voor een ‘maatjesproject’. Je wordt dan gekoppeld aan een ‘nieuwe Nederlander’die je gaat helpen met allerlei dagelijkse zaken. Voor meer info: www.vnzg.nl

Voor diegenen die buiten het pardon vallen is er de keuze tussen 2 kwaden: ‘vrijwillige’ terugkeer of de illegaliteit in duiken, zonder enig zicht op een betere toekomst en met het risico op een kwade dag aangehouden en zonder enige voorbereiding gedeporteerd te worden. Dat er toch mensen zij die voor deze laatste optie kiezen is tekenend. Voor velen is terugkeer geen optie.

En nu? Hoe het nu verder moet is niet duidelijk. Het kabinet zegt in de zomer met een nieuw beleid te komen dat alle problemen oplost. Volgens hen zullen alle azc’s sluiten, want noodopvang is straks niet meer nodig. Veel valt hier nog niet over te zeggen behalve dat er mensen blijven binnenkomen die in procedures zullen belanden en ook blijven er mensen die uitgewezen worden, maar niet terug geaccepteerd door de ambassade van hun land. Laten we hopen op een nieuw humaner beleid. Helaas vormen de bajesboten en andere detentiecentra waarin onschuldige mensen (en kinderen!) nu al worden opgesloten alsof zij criminelen zijn,geen goed voorteken.